Sử thi Quốc tổ Hùng Vương (dân Ca)

Sáng tác: Huỳnh Uy Dũng

LỜI THƯA
Hùng Vương là biểu tượng của Quốc Tổ nước ta, mà Hùng Vương có những mười tám(18) đời, mỗi đời lại có đôi, có ba, có bốn… Chi, (hay có thể nói ngược lại: Hùng Vương có mười tám (18) Chi, mỗi Chi lại có đôi, ba, bốn đời), mà cũng phải như vậy mới được. Vì thời kì lịch sử Hùng Vương kéo dài đến những hai sáu hai một (2621) năm. Nếu không gồm chứa nhiều Chi hoặc nhiều đời thì thực khó mà giải thích.
Vậy, tóm lại Hùng Vương với mười tám (18) đời, là biểu tượng của Quốc Tổ nước ta. Ngày nay về mặt văn tự, ta không có gì để chứng minh, nhưng qua những Chi Chi và đặc biệt là qua những truyền thuyết, chúng ta có thể hình dung ra một thời kì các Vua Hùng ấy. Đó là một cái gì rất đẹp, rất khỏe, rất thơ và rất đạo. Đặc biệt là qua những chuyện cổ tích. Trong đó ẩn giấu những thông điệp của tổ tiên Hồng Lạc. Với tập Sử Thi này, chúng tôi đã cố gắng hết sức mình để giải mã các thông điệp nói trên để tỏ chút lòng hiếu kính.
Mong quý bạn đọc chỉ bảo cho những điều sơ sót.

Kính bút
Huỳnh Uy Dũng
TẠ ƠN QUỐC TỔ

Một nhà văn nào đó có nói: nếu anh không có lòng biết ơn, anh không có gì cả. May thay, lành thay: Dân tộc Việt Nam chúng ta là một dân tộc biết ơn lắm! Biết ơn cuộc sống, biết ơn đất nước, biết ơn ông bà cha mẹ, biết ơn thầy cô- biết ơn tất cả. Và trong những điều biết ơn vô giá ấy, có niềm biết ơn Tổ Tiên Cội Nguồn.

Đây không phải là lời nói suông, lời khen suông.
Cứ đọc trong sách, cứ nhìn trong đời, chúng ta có thể bắt gặp lòng biết ơn này. Khắp nơi từ Bắc chí Nam, tận rừng sâu núi thẳm, tận ngõ hẻm hang cùng, đâu đâu cũng có bóng của những ngôi đền thờ Quốc Tổ, hầu hết do chính người dân tự nguyện dựng lên để thể hiện lòng biết ơn sâu sắc. Lòng biết ơn ấy mới quý giá làm sao!
Nó giúp chúng ta lớn lên thành người. Nó ban cho chúng ta các đức tính tự hào, tự tin, tự trọng. Còn hơn thế nữa, nó giúp chúng ta giữ được nước, dựng được nhà.

Và hôm nay chúng ta họp mặt nhau đây cũng là do công biết ơn ấy. 
Vì lòng biết ơn ấy để cùng lắng lòng niệm ơn các Vua Hùng, Quốc Tổ của chúng ta, đã dầy công gầy dựng nên nước non này. Cho chúng ta có cội mà nhớ, có nguồn mà thương, có Xã Tắc mà vững Âu Vàng, có Sơn Hà mà bon ngựa đá, có Quốc Tổ để chúng ta vinh hạnh làm người.

Hôm nay chúng ta họp mặt ở đây. Một là để thêm một lần nữa trong những ngàn lần tưởng niệm công ơn dựng nước của các Vua Hùng, Quốc Tổ của chúng ta. Hai là để nhắc nhở nhau nỗ lực để giữ lấy nước mình, giữ lấy nền độc lập tự do của nước mình, giữ lấy hạnh phúc của dân mình. Giữ lấy và củng cố thêm, cho mỗi ngày thêm lớn, thêm cao, thêm rộng. 

Cùng với độc lập tự do và hạnh phúc, nhân phẩm của dân tộc ta ngày một thêm rộng lớn, như núi Trường Sơn như biển Thái Bình và như lịch sử huy hoàng trên bốn ngàn năm Đại Nam Văn Hiến. 

*Chi gọi là nhánh, là nhiều đời gọi là chi
Mười tám chi ấy như sau:

CHI CÀN
Kinh Dương Vương, húy Lộc Tục, sinh năm Nhâm Ngọ (2919 TCN) lên ngôi năm 41 tuổi. Tại ngôi tất cả 86 năm, từ năm Nhâm Tuất (2879-TCN) đến năm Đinh Hợi (2794- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời đại Tam Hoàng.

CHI KHẢM
Lạc Long Quân, húy Sùng Lãm, tức Hùng Hiền Vương, sinh năm Bính Thìn (2825-TCN) lên ngôi năm 33 tuổi. Chi này tại ngôi tất cả 269 năm, đều xưng là Hùng Hiền Vương. Từ năm Mậu Tý (2797- TCN) đến năm Bính Thân (2525-TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Hoàng Đế ( Ngũ Đế).

CHI CẤN
Hùng Quốc Vương, húy Hùng Lân Lang, sinh năm Canh Ngọ (2570- TCN), lên ngôi khi 18 tuổi, các đời vua đều xưng là Hùng Quốc Vương, tại ngôi tất cả 272 năm. Từ năm Đinh Tỵ (2524- TCN). Ngang với Trung Quốc thời Đế Thuấn, Đế Nghiêu.
CHI CHẤN
Hùng Hoa Vương, húy Bửu Lang, lên ngôi năm Đinh Hợi (2252 TCN). Đều xưng là Hùng Hoa Vương, tại ngôi tất cả 342 năm từ năm Đinh Hợi (2254 TCN) đến năm Mậu Thìn (1913- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Đế Quýnh nhà Hạ

CHI TỐN
Hùng Hy Vương, húy Bảo Lang, sinh năm Tân Mùi (2030- TCN) lên ngôi khi 59 tuổi đều xưng là Hùng Hy Vương, tại ngôi tất cả 200 năm. Từ năm Kỷ Tỵ (1713- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Lý Qúy ( Kiệt ) nhà Hạ

CHI LY
Hùng Hồn Vương, húy Long Tiên Lang, sinh năm Tân Dậu (1740- TCN) lên ngôi khi 29 tuổi. Truyền hai đời vua, tại ngôi tất cả 81 năm, đều xưng là Hùng Hồn Vương. Từ năm Kỷ Sửu (1712- TCN) đến năm Kỷ Dậu (1632- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Đinh nhà Thương.


CHI KHÔN
Hùng Chiêu Vương, húy Quốc Lang, sinh năm Qúy Tỵ (1768- TCN) lên ngôi khi 18 tuổi. Truyền 5 đời vua đều xưng là Hùng Chiêu Vương, tại ngôi tất cả 200 năm, từ năm Canh Tuất (1631- TCN) đến năm Kỷ Tỵ (1432- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Tổ Ất nhà Thương.

CHI ĐOÀI
Hùng Vỹ Vương, húy Vân Lang, sinh năm Nhâm Thìn (1469- TCN) lên ngôi khi 39 tuổi, truyền 5 đời vua đều xưng là Hùng Vỹ Vương, tại ngôi tất cả 100 năm, từ năm Canh Ngọ (1431- TCN) đến năm Kỷ Dậu ( 1332- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Nam Canh nhà Thương.

CHI GIÁP
Hùng Định Vương, húy Chân Nhân Lang, sinh năm Bính Dần (1375- TCN) lên ngôi khi 45 tuổi. Truyền 3 đời vua đều xưng là Hùng Định Vương, tại ngôi tất cả 80 năm, từ năm Canh Tuất(1331-TCN) đến năm Kỷ Tỵ (1252- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Tổ Giáp nhà Ân. 

CHI ẤT
Hùng Uy Vương, húy Hoàng Long Lang, sinh năm Giáp Ngọ (1287-TCN). Truyền 3 đời vua, tại ngôi tất cả 90 năm. Từ năm Canh Ngọ (1251-TCN) đến năm Kỷ Hợi (1162- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Tổ Giáp nhà Ân.

CHI BÍNH
Hùng Trinh Vương, húy Hưng Đức Lang sinh năm Canh Tuất (1211- TCN) lên ngôi khi 51 tuổi, truyền 4 đời vua đều xưng là Hùng Trinh Vương, tại ngôi tất cả 107 năm. Từ năm Canh Tý (1161- TCN) đến năm Bính Tuất (1055- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Thành Vương nhà Tây Chu.

CHI ĐINH
Hùng Vũ Vương, húy Đức Hiền Lang, sinh năm Bính Thân (1105- TCN) lên ngôi khi 52 tuổi, truyền 3 đời vua đều xưng là Hùng Vũ Vương, tại ngôi tất cả 86 năm. Từ năm Đinh Hợi (1054- TCN) đến năm Nhâm Tuất (965- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Lệ Vương nhà Tây Chu.

CHI MẬU
Hùng Việt Vương, húy Tuấn Lang, sinh năm Kỷ Hợi (982- TCN), lên ngôi khi 23 tuổi, truyền năm đời vua, đều xưng là Hùng Việt Vương, tại ngôi tất cả 115 năm. Từ năm Qúy Hợi (968- TCN) đến năm Đinh Mùi (853- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Lệ Vương nhà Tây Chu.

CHI KỶ
Hùng Anh Vương, húy Viên Lang, sinh năm Đinh Mão (894- TCN) lên ngôi khi 42 tuổi, truyền 4 đời vua đều xưng là Hùng Anh Vương, tại ngôi tất cả 99 năm. Từ năm (853 đến 755- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Bình Vương nhà Đông Chu.

CHI CANH
Hùng Triệu Vương, húy Cảnh Chiêu Lang, sinh năm Qúy Sửu (748- TCN), lên ngôi khi 35 tuổi, truyền 3 đời vua đều xưng là Hùng Triệu Vương, tại ngôi tất cả 94 năm. Từ năm Đinh Hợi (754- TCN) đến năm Canh Thân (661- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Huệ Vương nhà Đông Chu.

CHI TÂN
Hùng Tạo Vương, húy Đức Lang Quân, sinh năm Kỷ Tỵ (712- TCN). Truyền 3 đời vua, tại ngôi tất cả 92 năm. Từ năm Tân Dậu (660- TCN) đến năm Nhâm Thìn (569- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Linh Vương nhà Đông Chu.

CHI NHÂM
Hùng Nghi Vương, húy Bảo Quang Lang, sinh năm Ất Dậu (576- TCN), lên ngôi khi 9 tuổi, truyền 4 đời vua đều xưng là Hùng Nghị Vương, tại ngôi tất cả 160 năm. Từ năm Qúy Tỵ (568- TCN) đến năm Nhâm Thân (409- TCN). Ngang với Trung Quốc vào thời Uy Liệt Vương nhà Đông Chu.

CHI QUÝ
Hùng Duệ Vương, húy Huệ Lang sinh năm Canh Thân (421- TCN) lên ngôi khi 14 tuổi, truyền 3 đời vua, tại ngôi tất cả 150 năm. Từ năm Qúy Dậu (408- TCN) đến năm Qúy Mão (258- TCN). Ngang với năm thứ 17 đời Uy Liệt Vương, đến năm thứ 56 đời Noãn Vương nhà Đông Chu Trung Quốc.

Điều siêu việt nhất dân tộc Việt

Ấy phiến Tâm tha thiết cội nguồn

Bánh Dày tròn Bánh Chưng vuông

Công cha nghĩa mẹ đời khôn báo đền.

Mười tháng ba ngay thiêng Quốc Tổ

Ngày giỗ thiêng Quốc Tổ Hùng Vương

Triệu lòng nghi ngút khói hương

Tỏa mây lành khắp Hùng Sơn bạt ngàn.

Ấy là chốn từ đàng cẩm tú

Thuộc Phong Châu- Vĩnh Phú quê mình (10)

Nơi hồn Quốc Tổ quang vinh

Nơi hồn Quốc Tổ hiển linh vạn đời.

Từ đàng ấy chia ngôi ba bậc

Hạ, Trung rồi, Thượng thật phân minh

Khởi đầu Đền Giếng xinh xinh

Nơi nghìn năm thoảng bóng hình Tiên Nga.

Hai công chúa ngọc ngà kiều diễm

Là Tiên Dung rồi đến Ngọc Hoa

Hai “Tiên” từng “tắm ao nhà”

Để cho “Giếng Ngọc” trổ tòa thiên nhiên. (20)

Qua Đền Giếng bước lên Đền Hạ

Vượt hai trăm bậc đá rừng xanh

Theo lời truyền thuyết lừng danh

Mẹ Tiên trăm trứng hạ sanh Con Rồng.

Đền Hạ tọa lạc lưng chừng núi

Có ngôi chùa mở lối Tam Quan

Gác chuông vọng tiếng chuông vàng

Ngàn năm hồn Mẹ ngân vang điệu huyền.

Từ Đền Hạ, thêm trăm sáu tám (168)

Những bậc thang hùng tráng vươn mây (30)

Lên Đền Trung – chính nơi này

Các Vua Hùng đã dựng gầy triều cang.

Chốn Lang Liêu bao ngàn năm trước

Đã từng phen lập được kỳ công

Một kỳ công đẹp lạ lùng

“Kỳ công thực phẩm” bánh Chưng bánh Dày.

Một dấu ấn của ngày mở nước

Nó vuông tròn như một bài thơ

Hiếu trung nhân nghĩa dựng cờ

Kỷ cương Âu Lạc rạng tờ sử xanh. (40)

Từ Đền Trung vượt nhanh trăm bậc

Tới Đền Hùng cao nhất Hùng Sơn

Gọi là Đền Thượng – nơi thường

Diễn ra những lễ tạ ơn đất trời.

Như thể Vua Hùng đời thứ sáu

Khi giặc Ân cuồng khấu nghênh ngang

Tiến vào bờ cõi Văn Lang

Hùng Vương đã lập đàn tràng nơi đây.

Để xin đấng cao dày phù trợ

Cho thần dân giúp giữ biên cương. (50)

Thế rồi: Phù Đổng Thiên Vương

Cho ngàn năm mãi sáng gương anh hùng

Từ Đền Thượng trùng trùng điệp điệp

Trăm ngọn đồi y hệt đàn voi

Cùng quay về một hướng thôi

Y như quy phục ngôi trời Hùng Vương

Ôi cả một giang sơn hùng vĩ

Một giang sơn tú lệ vô ngần

Một giang sơn của thiên thần

Một giang sơn của nhất chân Đồng Bào (60)

Cõi phúc địa mưa rào cam vũ

Miền Nam Thiên Nhất Trụ Tâm Linh

Mười tám đời vương trị bình

Và mười tám chiếc nan xinh quạt ngà

Trên Đền Thượng gấm hoa, không chỉ

Có lăng thờ chư vị tiên hiền

Mà còn một cột đá thiêng

An Dương Vương đã dựng lên một thời

Một cột đá vời vời vậy đó

Nguyện giữ gìn nghiệp cả cha ông (70)

Giữ xã tắc giữ non sông

Để thiên thu rạng kỳ công Vua Hùng

Ngoài Đền Chính nơi Hùng Sơn nọ

Huyện Phong Châu- Phú Thọ ngày nay

Khắp nơi trên nước non này

Bốn phương nam bắc đông tây chốn nào

Hễ có mặt đồng bào Lạc Việt

Ắt có Đền chư liệt Hùng Vương

Ngoài ra, khắp chốn tha phương

Khắp năm châu, còn cơ man Việt Kiều (80)

Dẫu xa nước vẫn yêu dấu nước

Yêu nước sao quên được Hùng Vương

Và từ trăm nẻo tha phương

Vẫn về quê tổ, xin “Chân Hương” về

Ôi! Những tấm lòng quê đẹp thế

Nói cùng ta “Điều Bể Non” này

Còn mảnh đất hiếu tình đây

Thì tương lai Việt còn ngày vẻ vang

Lòng yêu tổ, lần trang sử tổ

Kinh Dương Vương vốn họ Hồng Bàng (90)

Sinh trai là Lạc Long Quân

Cưới Âu Cơ ấy Cha Rồng Mẹ Tiên

Và kết quả mối duyên thần thoại

Là trăm con thiên tải nhất thì

Dòng Bách Việt giống Long Nhi

Nửa thì theo mẹ nửa thì theo cha

Và Hùng Vương chính là con trưởng

Theo cha đi về chốn phương Nam

Dựng gầy cõi nước Văn Lang

Mười tám đời một ngai vàng Hùng Vương (100)

Phong Châu mở triều cương Quốc Tổ

Chia nước mười lăm bộ như sau

Văn Lang- Bạch Hạc- Phong Châu

Ấy kinh đô buổi ban đầu Nam Thiên

Rồi Phúc Lộc – Châu Diên – hai bộ

Nay thuộc về đất của Sơn Tây

Tân Hưng – Hưng Hóa ngày nay.

Vũ Định ấy thuộc ngày rày Thái Nguyên

Vũ Hạnh – thuộc Bắc Ninh hiện tại

Lục Hải – bây giờ gọi Lạng Sơn (110)

Dương Tuyền – nay thuộc Hải Dương.

Ninh Hải – thuộc Quảng Yên đương thời này

Giao Chỉ trước – nay là Hà Nội

Hưng Yên – Nam Định với Ninh Bình

Cửu Chân – nay gọi xứ Thanh.

Hoài Hoan – xứ Nghệ địa danh anh hào

Cửu Đức - ấy đường vào Nghệ Tĩnh

Việt Thường – Quảng hai tỉnh Trị, Bình

Quảng Bình – Quảng Trị trăm xinh.

Muôn xưa xinh đẹp bóng hình Văn Lang (120)

Các Vua Hùng giỏi dang việc nước

Mười tám đời sau trước vẻ vang

Con trai vua gọi Quan Lang.

Con gái vua gọi là nàng Mỵ Nương

Dòng giống Việt can trường thiên bẩm

Lại thêm tình nghĩa nặng thiên thu

Cứ nghe thần thoại nghìn xưa.

Đủ hay cái đẹp cái thơ của đời

Cõi Âu Lạc rạng ngời Văn Hiến

Nghĩa Tiên Rồng thể hiện âm dương (130)

Một dương thể hiện kiên cường.

Một âm thể hiện khiêm nhường nhã nhu

Dương thể hiện thần thông du hí

Ơi! con Rồng bất chiến vĩ kia

Âm thể hiện đức thuận tùy.

Ơi! nàng tiên của nhu mì đảm đang

Ơi cái nghĩa đá vàng non biển

Nghĩa vuông tròn bất biến tùy duyên

Nghĩa cha Rồng, nghĩa mẹ Tiên.

Nghìn năm Văn Hiến đẹp duyên Tiên Rồng (140)

Những pho sử Vua Hùng thần thoại

Mỗi pho là mỗi dải sông Ngân

Mỗi chương một đóa Tường Vân.

Mỗi trang là một điệu vần trái sim

Đói lòng ăn trái sim nửa trái

Một cõi lòng vạn đại dung thân

Trở về nguồn cội tiên nhân.

Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân … bao đời

Kinh Dương Vương mở đời tự chủ

Dựng gầy ngôi cửu ngũ Văn Lang (150)

Chi Càn trải mấy đời Vương.

So ngang thời đại Bắc phương: Tam Hoàng

Tám sáu (86) năm Chi Càn dựng nước

Đến Lạc Long Quân, tức Hùng Hiền

Chuyển qua Chi Khảm nối truyền.

Từ Mậu Tí đến Bính Thân nhớ chăng?

Là hai sáu chín (269) năm bình trị

Sánh ngang đời Ngũ Đế Trung Hoa

Rồi sang Chi Cấn nguy nga.

Hùng Quốc Vương tên húy là Hùng Lân (160)

Với hai bảy hai (272) năm thống trị

Kể từ năm Đinh Tỵ - so ra

Ngang đời Đế Thuấn Trung Hoa

Vua, tôi trung dựng Sơn Hà Lạc Long

Qua Chi Chấn ngôi Rồng chuyển hệ

Sang Hùng Hoa Vương, húy Bửu Lang

Từ Đinh Hợi, một thời gian

Ba bốn hai (342) năm sang năm Mậu Thìn

Trung Quốc Sử: niên biên nhà Hạ

Chi Tốn: truyền nghiệp cả Bảo Lang (170)

Hùng Hy Vương: một đăng quang

Hai trăm (200) năm khéo vẻ vang Tiên Rồng

Chi Ly: ấy Vua Hùng thứ sáu

Hùng Hồn Vương: Tân Dậu tuổi người

Hồn Vương truyền được hai đời

So Trung Quốc sử vào đời nhà Thương

Chi Khôn: Hùng Chiêu Vương kế vị

Hai trăm (200) năm ngự trị ngai rồng

Năm đời vua, một non sông.

Mang chung vương hiệu ấy: Hùng Chiêu Vương 

Chi Đoài: Hùng Vỹ Vương trị nước (181)

Năm đời vua chung một hồng danh

Trăm năm (100) vận nước Thái Bình.

Canh Ngọ - Kỷ Dậu thêm xinh Việt Thường

Chi Giáp: Hùng Định Vương cũng gọi

Ba đời Vua bằng mỗi tên này

Tám mươi (80) năm thoảng mây bay

So Trung Quốc sử ngày rày nhà Ân

Chi Ất: Hùng Uy Vương kế vị

Chín mươi (90) năm, nối trị ba đời (190)

Chi Bính: Trinh Vương lên ngôi

Trăm lẻ bảy (107) năm, với bốn đời chung tên

Chi Đinh: tính từ niên Đinh Hợi

Tám sáu (86) năm cũng mỗi tên này

Hùng Vũ Vương nối nghiệp dầy

So Trung Quốc sử: ngày rày Tây Chu 

Chi Mậu: ấy triều vua Hùng Việt

Trăm mười lăm (115) năm đẹp hùng tâm 

Năm đời chung dựng mùa xuân

So Trung Quốc sử: ngang tầm Lệ Vương (200)

Chi Kỷ: Hùng Anh Vương trị nước

Chín chín (99) năm truyền được bốn đời

So Trung Quốc sử ấy thời

Bình Vương dựng nghiệp mở đời Đông Chu.

Chi Canh: ấy đời vua Hùng Triệu

Ba đời vua chung một hiệu này

Chín bốn ( 94) năm kể từ ngày

Từ Đinh Hợi tới ngày rày Canh Thân

Chi Tân: ấy đời Vương Hùng Tạo

Ba đời vua lãnh đạo Sơn Hà (210)

Chín hai ( 92) năm dựng nước nhà

So Trung Quốc sử vẫn là Đông Chu

Chi Nhâm : ấy đời vua Hùng Nghi

Bốn đời vua ngự trị Văn Lang

Trăm sáu mươi (160) năm đá vàng

Vũ công văn nghiệp mở trang sử hồng

Chi Qúy: ấy thuộc dòng Hùng Duệ

Lên ngôi từ năm Qúy Dậu kia

Đến năm Qúy Mão vị chi

Một trăm năm chục (150) năm quy ba đời (220)

So Trung Quốc sử thời ngang với

Hai đời vua thuộc mỗi Đông Chu

Tổng cộng Mười Tám Chi Vua

Hai mươi sáu thế kỷ thừa hai mốt ( 2621) năm

Như vậy, họ Hồng Bàng khai sáng

Không chỉ là mười tám đời vương

Mà là mười tám chi Vương

Mỗi chi lại có nhiều vương nối đời

Ôi! pho sử tuyệt vời Âu Lạc

Pho sử thi sinh hoạt giống nòi (230)

Dẫu văn tự mất đi rồi

Nhưng còn di chỉ vẫn ngời ánh dương

Những hiện vật Đông Sơn Ngọc Lũ

Những lưỡi rìu lưỡi búa vân vân…

Những muôn xưa tiếng Trống Đồng

Đã ngân nga khắp núi sông Việt Thường

Nói lên những bước đường khôi vĩ

Tiến lên chân thiện mỹ huy hoàng

Trong dẻo thơm hạt lúa vàng

Trong xinh thắm của y trang con người. (240)

Trong ấm đẹp của ngôi nhà ở

Lại trong phong vân của bài thơ

Câu hò điệu hát hò lơ

Lại trong tiếng sáo lửng lơ non ngàn

Lại trong khúc múa đàn xinh khỏe

Chở chuyên tròn nghĩa mẹ tình cha

Tình non nghĩa nước bao la

Lại trong pho cổ tích hoa gấm vàng

Những cổ tích chiến công Phù Đổng

Gọi nôm là Thánh Gióng anh nhi (250)

“ Ngày xưa có chàng Trương Chi

Trang cổ tích đẹp vần thi tình người

Chuyện Tấm Cám mở trời nhân nghĩa

Chuyện nghĩa nhân ăn khế trả vàng

Thạch Sanh với một cây đàn

Cây rìu để đẵn, cây đàn để ngân

Đàn những cái bất nhân bất nghĩa

Nhân những điều trí tuệ từ bi

Ơi cây đàn của lương tri

Ngàn năm đồng vọng tư duy Lạc Hồng (260)

Lại còn nữa: Chử Đồng Tử với

Nàng Tiên Dung vời vợi tình yêu

Dù cho rào giậu bao nhiêu

Cũng khôn ngăn đắp tình yêu con người

Còn nữa: chuyện nắm xôi huyền thoại

Chuyện Thằng Bờm có cái quạt mo

Chuyện Trầu Cau đẹp bài thơ

Chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh… như cuộc đời

Cơ man chuyện ngời ngời cổ tích

Lại ngời ngời lai lịch thiên lương (270)

Trời sinh dân nước Việt Thường

Lại cho trọn vẹn sắc hương của lòng

Đẹp nhất chuyện Tiên Rồng dã sử

Là chuyện trăm trứng nở trăm con

Ôi sao quan niệm vuông tròn

Như ôm bốn biển năm non vào lòng

Thiên hạ vạn vật đồng nhất thể

Điều những nhà “vạn thể” lập ngôn

Việt Nam từ thuở Hùng Vương

Đã trao thông điệp trong nguồn tích xưa (280)

Này: trăm trứng nở từ một mẹ

Có khác chi “nhất thể đại đồng”

Một lòng mẹ cõi phương đông

Chở chuyên trăm trứng tiên rồng âm dương

Từ nhất bổn tỏa muôn phù phẩm

Lại từ muôn phù phẩm quy nguyên

Những lời chư vị thánh hiền

Sao nghe gói trọn trong truyền thuyết kia

Những cổ tích tiền đề Văn Hiến

Như chuyện bánh dày chuyện bánh chưng (290)

Món ăn sao đẹp quá chừng

Sao nghe cao rộng muôn trùng biển non

Một bánh dày nó tròn nó trăm

Một bánh chưng vuông vắn mượt mà

Một tượng trời rất bao la

Một tượng đất rất Sơn Hà thế gian

Một tượng cho vô vàn che chở

Lại muôn vàn hớn hở trăng sao

Một tượng mẹ luôn rì rào

Như con nước chảy nao nao trong nguồn (300)

Một tượng dương với muôn kỳ vĩ

Muôn hào hùng hạo khí hạo nhiên

Một tượng âm rất đa duyên

Lại rất dịu lại rất hiền như thơ

Nước Việt có hai tờ thơ đẹp

Một tờ thơ là nét mạ xinh

Lại là hạt thóc lung linh

Lại là hạt nếp trắng tinh trong ngần

Một tờ thơ trường xuân lá chuối

Cứ phất pha phất phới mai chiều (310)

Hai tờ thơ của tình yêu

Gói trọn cái nghĩa nhiễu điều giá gương

Cho quê mẹ nghìn thơm hương vị

Của đất trời, của ý phu thê

Của trung trinh , của nguyện thề

Của gắn bó, của sum xuê bạt ngàn

Pho lịch sử tròn trang cổ tích

Chuyện Trầu Cau- Ngọc Bích liên thành

Chuyện vợ chồng nghĩa anh em

Trầu Cau- Vôi quấn quít thành Văn Lang (320)

Thiếp xin hẹn cùng chàng chung thủy

Anh nguyện cùng em nghĩa tử sinh

Thì ra Lạc Việt nòi tình

Mình đi mình cũng theo mình mình ơi!

Ra cái mình nụ cười giọt lệ

Ra cái mình miêu duệ Rồng Tiên

Quê hương Tiên Bụt Thánh hiền

Dệt nên trang cổ tích thiên thu này

Còn chuyện tình nào hay bằng chuyện

Chuyện Trương Chi hay đến cực kì (330)

“ Ngày xưa có chàng Trương Chi

Người thì thực xấu hát thì thực hay”

Người ta yêu cái đầy cái đủ

Người ta yêu cái tú cái thanh

Riêng em em lại yêu mình

Thoạt vì cái giọng mình xinh như rằm

Ra tiếng hát nó đằm thắm thế

Nó mênh mang chóp bể mưa nguồn

Nó đưa người tới Vu Sơn

Để đong đưa với sắc hương địa đàng (340)

Để tìm trong mộng tan trong mị

Để vong thân- Ừ! Để hóa thân

Tiếng hát của chàng ngư nhân

Đã ru ai giấc mộng xuân mơ màng

Trong cái nỗi phòng không bóng lẻ

Nàng Mị Nương lặng lẽ đơn tư

Yêu sao tiếng hát song thu

Lênh đênh nhạn trắng tuyệt mù khơi xanh

Đêm bóng ngự năm canh trằn trọc

Ngày biếng ăn chín khúc ruột đau (350)

Hỡi ơi tiếng hát đi đâu

Để ai trăm thảm nghìn sầu vì ai

Gã ngư phủ nhất thời cảm hứng

Cất tiếng ca lồng lộng cung thương

Vô tình ấy chuyện tai ương

Cho cô ái nữ Mị Nương thất tình

Bấy giờ đấng sinh thành nghiêm phụ

Nghe tin nàng ngọc nữ tương tư

Bèn theo lời gã y sư

Triệu Trương Chi tới, dặn ngư dân này (360)

Một là phải đêm ngày thang thuốc

Cho Mị Nương sớm được phục hồi

Hai là phải hát đi thôi

Cho bệnh nhân được nghe vui tấc lòng

Trương Chi nhận lời xong bèn đến

Bên Mị Nương và tiếng ca chàng

Bèn xuyên vào trái tim nàng

Cho nàng mở mắt lại bàng hoàng hơn

Vì cái kẻ giọng dường Tiên Phật

Sao mặt mày lại rất như ma (370)

Khiến cô ái nữ nhà ta

Thất kinh bèn nhắm mắt… và tỉnh cơn!

Và đúng lúc Mị Nương tỉnh giấc

Là khi tình lại dập Trương Chi

Là vì là bởi tại vì

Sao người ngọc lại sinh chi trên đời

Để cho bấy rã rời gan-dạ

Cho tả tơi vàng đá như ri

Để người thật xấu Trương Chi

Mất linh hồn trước “ cô thùy Mị Nương” (380)

Cái luật của sắc hương là rứa

Của sắc thanh hương chữ rõ là

Hai tên thủ phạm gây ra

Cơ man thống hận hóa là vô minh

Mình gây họa mà mình đâu biết

Cái đẹp mình làm chết người ta

Trương Chi từ gặp người ta

Một khi bị tống về nhà bèn… đau

Khiến mây nước nó rầu nó rĩ

Khiến gió trăng nó thỉ nó thầm (390)

Tìm đâu cho thấy cố nhân

Thôi thì lấy chữ tự trầm cho xong

Lại lao mình giữa dòng sông nước

Xác Trương Chi hóa khúc gỗ thơm

Gỗ bạch đàn ngát linh hương

Và sau đó, khúc “gỗ thơm tự trầm”

Lại được một ngư nhân tìm thấy

Và- kì diệu thay- lại đem về

Bán cho đệ nhất gia kia

Để rồi “ khúc gỗ Trương Chi” cuối cùng (400)

Lại được một nghệ nhân chạm khắc

Thành một bộ trà thật là xinh

Thế rồi, lại thật kỳ linh

Mị Nương cầm chén trà xinh uống trà

Để lại thấy người ta hiện bóng

Trong chén trà dậy sóng trường giang

Tay chèo một chiếc thuyền nan

Miệng ca một khúc hò khoan não nùng

Ôi! Cái khúc ca trùng lai điệp

Cái nỗi sầu tha thiết bao nhiêu (410)

Nỗi đau tuyệt vọng tình yêu

Nỗi đau bạc phận rong rêu phận người

Tiếng ca nó biển trời lai láng

Khiến Mị Nương choáng váng tâm hồn

Thế là, giọt nước mắt tuôn

Nhỏ vào giữa chén trà đương hiện người

Và “phép lạ” tức thời xuất hiện

Bóng chàng Trương bỗng biến mất tăm

Hồn oan của Gã ngư nhân

Nay nhờ giọt lệ tri âm của Nàng. (420)

Mà siêu thoát để tan thành một

Ánh trăng vàng siêu mượt hư linh

Cho ta trở lại gặp mình

Văn Lang nước mở trang xinh yêu Vì

Cho cuộc sống thành ghi thành tạc

Cho tình yêu thành nhạc thành thơ

Cho tương giao rộng cõi bờ

Cho tri âm biếc xanh tờ sử xanh

Ôi! những chữ trong lành cổ tích

Những trang thơ ngọc bích Văn Lang (430)

Phiến quạt mười tám chiếc nan

Hai ngàn sáu lẻ triều quang dâng đời

Pho cổ tích rạng ngời nhân giới

Và Chử Đồng Tử với Tiên Dung

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

Huống chi chàng với nàng cũng một

Như ngôi chùa Một Cột ấy thôi

Lại như hạt gạo cắn đôi

Lại như trăm trứng từ nơi mẹ hiền (440)

Trang tình sử tình truyền nhân bản

Nhân sinh là nhất bản vạn thù

Dù rằng có xuân có thu

Cô công chúa nọ Gã ngư nhân này

Nhưng tất cả cũng mày cũng mặt

Và mặt trời cũng thắp ánh dương

Và trong từng cánh Thiên Lương

Từng con tim của mười phương Nhân Hoàn

Cô công chúa giăng màn để tắm

Giữa nắng vàng, cát trắng, trời xanh (450)

Một tòa ngọc của tinh anh

Nó mơn mởn, nó long lanh, tuyệt vời

Và những gáo nước ngời gương sáng

Và, ô kìa! Một dáng “Người Ta”

Từ trong cát bỗng phôi pha

Bỗng bày ra, bỗng xô ra một người

Ôi! Sao thế? Tuyệt vời kì lạ!

Một Người Ta đang lõa thể kia!

Một Người Ta rất nam nhi

Rất vời vợi, rất diệu kì như mun. (460)

Sao kể xiết nguồn cơn công chúa

Và nguồn cơn của chú ngư dân

Hai bên duyên trụi duyên trần

Trái tim người đã dệt vần thơ duyên

Chử Đồng Tử! Cái “tên không khố”

Vì chàng nghèo, chàng khổ quá đi

Hai cha con chẳng có gì

Ngoài ra một chiếc khố thì… đương nhiên

Chàng mỗi phải “nhường quyền mặc nó”

Cho bố mình chứ! Có chi sai? (470)

Vì chân đạo hiếu xưa rày

Đạo hiếu trong trái tim này đúng chăng?

Đã nhất thiết dạy rằng nếu bạn

Có mỗi khố thôi hẳn phải nhường

Để cho bố mặc cho tươm

Còn mình thì phải ráng chuồn… xuống ao

Rủi hay may? đúng vào hôm ấy

Trong khi Chàng nọ hãy còn đang

Lang thang trên bãi cát vàng

Một nơi vắng vẻ bỏ hoang xưa giờ (480)

Thì thuyền Nàng cũng vừa cập bến

Rồi ngẫm rằng nơi đến quá xinh

Bèn truyền lệnh đám gia đinh

Giăng màn trên cát cho mình tắm chơi

Thế, có phải duyên trời không nhỉ?

Khéo se giăng buộc chỉ hai người

Một người vời vợi trên trời

Một người dưới đáy vực đời lầm than

Vì cái nỗi anh chàng không khố

Nên phải chui vào giữa cát mà… (490)

Thế là duyên đáng xảy ra

Đã xảy ra đúng như là tự nhiên

Ơi! Những cổ tích thiên ý Bụt

Đất và trời là một- khác chi

Khác là tiểu dị tí ti

Còn đại đồng mới là ni tấc trời

Nối kết hợp cái đôi thành một

Một Dương nghi và một Âm nghi

Khéo tương giao, khéo thuận tùy

Lung linh xảo diệu sinh kia khắc này (500)

Cho Mây đó với Rồng đây mãi

Cho Trúc này với lại Mai kia

Cái lằn ranh của phân chia

Xem ra thật mỏng với quê hương này

Khi cái bọc đã đầy trăm trứng

Thì cái lòng nó cũng trăm hoa

Những trang cổ tích đời ta

Nó thông điệp cái đang là Văn Lang

Nghĩa là cái đá vàng nhân nghĩa

Cái sắc son đạo lý tình yêu (510)

“ Chiều chiều lại nhớ chiều chiều”

Nhớ người đảy gấm khăn điều vắt vai

Chử Đồng Tử chàng trai không khố

Sao lại thành bất tử quê hương

Thần thông biến hóa không lường

Trong ngôi Tứ Bất Tử đương trị vì

Trong cõi đạo huyền vi nước Việt

Phản ảnh vầng trăng biếc trời xanh

Đẹp sao những áng tinh lành

Trong từng trang cổ tích dành muôn sao (520)

Ngoài cái đẹp cái giàu vô lượng

Của tình yêu cao thượng nhân sinh

Của trầm thống của băng trinh

Còn bao cái đẹp cái xinh cái hùng

Ví dụ như cái hùng Thánh Gióng

Của bé thơ Phù Đổng Thiên Vương

Một hình ảnh sáng kim cương

Một bài thơ sáng từng chương đạo người

Khi đất nước gặp thời yên ổn

Thì bé thơ ngủ muộn trong nôi (530)

Suốt ba năm vẫn nằm ngơi

Ba năm không nói không cười- ngủ say

Những bé của quê này như thế

Cứ lớn lên như thể quê mình

Thở từng hơi thở bình minh

Nhịp tim theo nhịp thanh bình tao nôi

Nhưng khi nước gặp thời binh lửa

Thì bé không ngủ nữa ngang nhiên

Ngồi nhổm dậy cất lời lên

Cho con dẹp giặc để yên Sơn Hà (540)

Rồi với chín vại cà ngâm muối

Mười nồi cơm trộn với ngô khoai

Bé liền đứng dậy vươn vai

Để cao như ngọn núi Đoài non Đông

Rồi Bé đòi một ông ngựa sắt

Rồi cưỡi lên ngựa sắt xung phong

Đuổi xâm lược lập kỳ công

Bằng một bửu bối thần thông lạ đời

Ấy là bụi tre nơi đầu ngõ

Bụi tre già tuổi thọ ngàn năm (550)

Bụi tre cho Bé măng ăn

Bụi tre cho Bé chốn nằm nghỉ ngơi

Cho Bé cả một trời thơ đạo

Với vầng trăng sáng tạo treo cành

Với bầu trời ơi là xanh

Với cánh diều trắng long lanh nắng vàng

Với sức mạnh của ngàn thiên tướng

Bé nhổ bụi tre lớn mười ôm

Xông vào lũ giặc lôm côm

Quét như quét bụi cả muôn quân thù (560)

Đuổi giặc khỏi cõi bờ xong xả

Bé tiên vương chi xá đòi công

Bèn cưỡi ngựa vút lên không

Mặc ai bia đá tượng đồng với ai

Ôi những bậc anh tài thuở trước

Chỉ một nguyền xin được hiến dâng

Lấy sức từ của nhân dân

Cá muối cơm độn thiết thân vạn đời

Lấy khí giới từ nơi Đất Mẹ

Bụi tre làng lặng lẽ hiên ngang (570)

Dẻo dai, gai gốc, ngang tàng

Thủ thời tử thủ, công càng kỳ công

Và ngựa sắt- rèn lòng son sắt

Và lửa hờn đốt giặc xâm lăng

Và điều đẹp nhất sao trăng

Là lòng yêu nước chẳng bằng… thịt xôi

Và khi thắng giặc rồi Thánh Gióng

Chẳng thèm ngồi lóng ngóng ăn chia

Mà dong ngựa sắt quay về

Cõi trời tịch mặc, chữ đề Sóc Sơn (580)

Ôi! Những khối kim cương hùng vĩ

Những anh hùng chiến sĩ vô danh

Một dâng trọn trái tim mình

Để cho nước đặng hòa bình tự do

Những thông điệp truyền cho hậu thế

Của đời Hùng sao vĩ thế kia

“ Nhất cao là núi Ba Vì

Cây cao nhất núi không gì bằng Thông”

Anh khí của non sông hùng tráng

Phúc sinh- ca núi Tản sông Đà (590)

Chuyện xưa ai nhớ chăng là

Vua Hùng có gái xinh là Mị Nương

Bấy giờ có hai chàng xin được

Làm rể vua một lượt ấy là

Sơn Tinh- thần Tản Viên, và

Vị thần sông nước tên là Thủy Tinh

Hai vị thần cùng xinh cùng trẻ

Cùng tài ba địa vị ngang nhau

Lại cùng chung một yêu cầu

Lại tâu một lượt chẳng sau trước gì (600)

Trước sự việc cực kỳ hy hữu

Hùng Vương bèn kêu cứu… rủi may

Bày giải pháp cực kỳ thay

Rằng: ai đến trước rạng ngày hôm sau

Và Sơn Tinh đã may mắn trước

Dẫn một đoàn lũ lượt ngựa voi

Dâng bao nhiêu thức trên đời

Sừng tê, mật gấu, ngà voi,… bộn bàng

Để, chung cuộc được nàng công chúa

Dẫn lên non làm vợ “vua non” (610)

Còn Thủy Tinh chậm bước hơn

Đành dâng mối hận thành cơn thủy triều

Quyết nhận chìm bao nhiều thành quách

Của Sơn Tinh cho sạch sành sanh

Có điều hễ nước càng nhanh

Thì non kia lại càng nhanh hơn nhiều

Cứ như thế qua nhiều thế kỷ

Cuộc tranh hùng giữa Thủy- Sơn Tinh

Nói lên ý nghĩa nhân sinh

Rằng đời là cuộc đấu tranh ngoan cường (620)

Để chống với tai ương nhiên giới

Bằng sức người vươn tới trời xanh

Để tồn tại giữa quang vinh

Như non Tản biếc long lanh nghìn tầm

Những thông điệp về Tâm cứ thế

Truyền về cho hậu thế về sau

Những dưa hấu, những trầu cau

Mỗi cổ tích một nhịp cầu Tâm Linh

Ai quên được Thạch Sanh thần thoại

Có chuyện nào vĩ đại hơn đâu (630)

Thạch Sanh đóng khố… rừng sâu

Cây rìu để chặt cái đầu xà tinh

Cây đàn để xướng xinh chân lý

Của trái tim… thi vị tình yêu

Chiều chiều lại nhớ chiều chiều

Nhớ mây Hồng Lĩnh ngọn triều Lam Giang

Thạch Sanh với cái thang để bắc

Qua hố sâu phản trắc lòng người

Để đưa nhau tới mặt trời

Để đưa nhau tới nụ cười tương giao (640)

Thạch Sanh với xiết bao hạt lệ

Và nụ cười như thể nhân sinh

Ngày xưa có chàng Thạch Sanh

Hình như từ đá sinh thành đúng chăng?

Chỉ hay thuyết xưa rằng có một

Đôi vợ chồng nghèo rớt mồng tơi

Hai bên đã trọng tuổi đời

Vẫn chưa một mụn nối đời về sau.

Thương bấy nỗi lòng đau bất hiếu

Thạch Ông lo quán miếu vun đền (650)

Một niệm cầu nguyện ơn trên

Bấy giờ Ngọc Đế ngự trên chín tầng.

Xét thấy họ thành tâm rất mực

Bèn cho chàng trai út giáng sanh

Ba năm thai nghén tinh anh

Thạch Bà sanh được Thạch Sanh nối dòng.

Chỉ thương nỗi Thạch Ông mòn mỏi

Cái nỗi chờ nỗi đợi khôn nguôi

Nên con chưa kịp chào đời

Thạch Ông đã vội về nơi suối vàng. (660)

Thế là nẻo đời sang khúc rẽ

Thạch Sanh thành đứa trẻ không cha

Để rồi sau đó Thạch Bà

Cũng lìa bỏ cõi người ta đọa đày.

Và Thạch Sanh hóa rày đứa trẻ

Mồ côi cha lẫn mẹ buồn ơi!

Ngày nao con út ông Trời

Bây giờ thành trẻ mồ côi giữa rừng.

Được cái lá vận cùng tắc biến

Thạch Sanh, trong vận chuyển cơ trời (670)

Cũng dần lớn phận con người

Tuổi mười ba, lại được trời cho tiên.

Xuống trần thế dạy riêng bé Thạch

Phép thần thông quét sạch tà ma

Dĩ nhiên, vốn gốc con nhà

Nên học tiên thuật “cũng là trò chơi”.

Bấy giờ ở gần nơi bé Thạch

Có một người “rất hách” tên là

Lý Thông – vốn thói ranh ma

Suốt đời, chỉ gạt người ta để mình. (680)

Chợt đi ngang thấy hình dáng Bé

Rất to con như thể lực điền

Trong khi gương mặt thiếu niên

Vừa ngây dại, lại hồn nhiên như là.

Họ Lý bèn lân la bước tới

Làm quen và rủ gọi Thạch Sanh

Cùng mình kết nghĩa đệ huynh

Nén hương đồng tử đồng sinh giữa trời.

Cả họ Lý có người mẹ ruột

Thị cùng con một ruột tinh ma (690)

Từ khi nhận bé vô nhà

Thì thôi cứ việc mà tha mà hồ.

Mà bóc lột bốn mùa lao động

Canh một chưa nằm xuống canh năm

Đã nghe “nghĩa mẫu” lầm bầm

Rằng trời sáng bảnh còn nằm nỗi chi.

Dẫu kham khổ nhưng vì đạo nghĩa

Đã cùng người rằng đệ rằng huynh

Nên lòng Thạch cứ đinh ninh

Mẹ người ấy cũng mẹ mình thế nên … (700)

Qua những buổi đảo điên như thế

Rồi một ngày tồi tệ xảy ra

Trong vùng có lão Trăn Ma

Người ta cũng gọi lão là Xà Tinh

Vốn là kẻ tu hành ma quái

Phép thần thông phá hoại càng hay

Cũng nhờ phép thuật Đông Tây

Lão Xà Tinh mới già tay hại người.

Sau một thuở quậy đời tan nát

Còn lộng hành hại thác quân binh (710)

Làm quan sở tại thất kinh

Bèn vội dâng biểu về kinh: tâu rằng

Nay có gã tinh Trăn cũng khá

Phép thần thông biến hóa cũng thần

Nay vì cái lẽ “Yên Dân”

Cúi xin thánh thượng ban ân cho … thờ

Vua nhận biểu cũng lờ đờ gật

Thế là quan bèn lập miếu thờ

Hàng năm cúng một mồi tơ

Gái trai cũng đặng- đúng mùa Nguyên Tiêu. (720)

Và hôm ấy..như điều định mệnh

Gã Lý Thông bị dính…thăm mời 

Than ôi rồi lại hỡi ôi

Phân “Thông” lên miễu thì “Tôi” còn gì

Lý bèn vội phát huy tài gạt

Kế “Kim Thiền Thoát Xác” rõ hay

Bèn rằng chú Thạch nghe đây

Phiên anh vào miếu đêm nay cúng thần

Nhưng đang bận việc cần giúp mẹ

Nên nhờ em đi thế nghe Sanh ! (730)

Thạch Sanh vốn thuộc nòi lành

Nghe “anh” nói, cứ ngỡ “anh” thật lòng.

Bèn vác rìu thẳng xông lên miếu

Đôi nhang đèn đúng điệu kính tôn

Lại còn tìm chổi quét luôn

Để cho miếu sạch như gương mới là

Làm công quả miếu tà xong xả

Thạch Sanh chừng đa đã, thiu thiu

Bỗng đâu một trận gió yêu

Thổi hơi lạnh tới, thiếu điều thấu xương (740)

Rồi một Mãng Xà Vương xuất hiện

Há cái mồm như miệng cái lu

Lại phun ngọc lửa phù phù

Vừa tanh tưởi vừa nóng như nung giòn.

Đối với những trò con con nọ

Với ai kia thì nó gớm ghê

Nhưng đối với Thạch Sanh thì

Chỉ là chuyện nhỏ có chi rùng mình

Nên tự tin, Thạch Sanh cười tủm

Và xông lên múa lượn lưỡi rìu (750)

Thành bùa Linh ngữ Trảo yêu

Đoạn , a lê hấp, ra chiêu một đòn.

Thế là chặt đứt luôn đầu rắn

Khiến máu me phun bắn như mưa

Chảy như ngọn suối ồ ồ

Nửa canh máu chảy còn chưa chịu ngừng.

Giết xong Mãng Xà Vương, thủng thẳng

Sanh vác ngay đầu rắn về nhà

Miệng kêu “ anh Lý Thông à!

Mau ra mở cửa, em đà về đây!” (760)

Gã họ Lý đang say giấc ngủ

Nghe tiếng kêu, tưởng “ cựu hồn” về

Bèn lên giọng thốt giọng thề

Rằng: “ Hồn ơi ! hãy mau về Tây phương

Xin hồn chứng anh thương hồn lắm

Chẳng qua anh gánh nặng mẹ già

Nên đành đem mạng em ra…”

Lý Thông kể lể ì à một thôi

Sanh vỡ lẽ ra đời nó thế

Nhưng vốn khoan dung, chẳng để lòng (770)

Bèn đem hết chuyện thư hùng

Giữa rìu và rắn kể cùng Lý Thông

Lại khoe một cây cung vàng chói

Với đầy Tên cũng chói ánh vàng

Vốn là bửu bối Xà Vương

Mà chàng nhặt giữa đường trường trong đêm.

Thông nghe kể xong liền tựu kế

Rằng : “ Thôi em làm bể chuyện rồi

Rắn kia vốn Tướng nhà trời

Đương kim Hoàng Thượng lãnh nuôi trong nhà 

Thôi, em hãy liệu mà trốn gấp (781)

Còn mọi điều để mặc anh lo

Sanh nghe, sợ, chạy vắt giò

Để Lý Thông nọ lò dò đến kinh.

Đưa đầu rắn ra trình Thiên Tử

Rồi một phen tự sự kỳ công

Vua nghe, hớn hở bụng Rồng

Bèn đem chức tước Quận Công phong liền.

Thuở ấy có thiên kim công chúa

Tên Quỳnh Hoa tuổi độ tròn trăng (790)

Vua bèn mở hội hoa Đăng

Để cho công chúa chọn trang anh tài.

Nhưng hội tuyển kéo dài ba tháng

Mà chưa ai xứng đáng nòi tiên

Bấy giờ một buổi chiều êm

Quỳnh Hoa dạo bước Ngự Viên một mình.

Bỗng đâu Đại Bàng tinh xuất hiện

Cắp lấy nàng và biến lên mây

Thế rồi, trong chốn rừng cây

Nơi xưa, Thạch chọn nơi này quê hương. (800)

Như định mệnh mở đường ra thế

Thạch Sanh trong bóng xế ban chiều

Lòng tràn ngập nỗi cô liêu

Thẩn thơ thơ thẩn bước theo cơn sầu

Bỗng thoáng thấy giữa bầu xanh ngắt

Một Đại Bàng đang cắp người bay

Sẵn cung vàng ở trên tay

Thạch Sanh bèn kéo căng dây bật liền

Và, vút một mũi tên vút mạnh

Cắm ngay vào một cánh Đại Bàng (810)

Rồi từ vết máu hồng loan

Rồi sa xuống đất chỉ đàng người theo

Thạch Sanh cứ trèo đèo lội suối

Để tìm ra đầu mối yêu tinh

Xong xuôi ghi dấu địa hình

Rồi quay về túp lều tranh giữa rừng

Lại nói về Lý Thông sau lúc

Nhờ Mãng Xà một bước lên quan

Sống đời “dũng sĩ” nghênh ngang

Ngựa xe đủng đỉnh bạc vàng kiêu sa (820)

Cho tới lúc Quỳnh Hoa gặp nạn

Bị cướp đi mất dạng mất hình

Bấy giờ vua họp triều đình

Mà nghe văn võ đồng thanh một lời

Rằng Bệ Hạ có tôi hào kiệt

Đã từng phen tiêu diệt Xà Tinh

Vua nghe hợp lý hợp tình

Bèn gọi họ Lý đích danh trao lời

Rằng: “Ai giỏi bằng ngươi được nhỉ?

Trẫm giao ngươi xử lý việc này (830)

Tìm ngay công chúa về đây

Như tìm được sớm Trẫm rày gả cho”

Lý Thông được lời vua lo quá

Bèn nghĩ ra mưu lạ, vội về

Địa phương mình ở xưa kia

Bày ra một lễ hội hè rất vui

Có đủ thứ nước nôi rồng rắn

Tiếng Trống Đồng mươi dặm còn nghe

Bấy giờ ở chốn rừng kia

Thạch Sanh nghe tiếng rủ rê Trống Đồng(840)

Bèn tìm đến chỗ Thông mở hội

Kể cho nghe đầu cuối ngọn ngành

Lý Thông nghe rõ sự tình

Bèn ngọt ngào rủ Thạch Sanh lên đàng

Tìm đến chỗ Đại Bàng tinh dị…

Rồi sai binh lính mở miệng hang

Đoạn thòng xuống một chiếc thang

Và dụ cho Thạch “mở hàng” xung phong

Lòng Thạch vốn bao dung giản dị

Miễn “ thành nhân chi mỹ” là vui (850)

Bèn không đo đắn lôi thôi

Cứ theo thang xuống tận nơi hang hùm

Và tìm gặp cô nàng công chúa

Bậc giai nhân đương độ xuân thì

“ Ai xuôi gặp gỡ làm chi

Trăm năm biết có duyên gì hay không”

Vừa thấy mặt đôi lòng như đã

Bèn hẹn thề vàng đá ba sinh

Xong xuôi Thạch mới bảo Quỳnh

Và đem thuốc mê, thuốc lão Tinh Bàng (860)

Đoạn dẫn Nàng tới hang để sẵn

Định Nàng lên xong hẳn tới mình

Nào hay cái Gã nghĩa huynh

Đem con bỏ chợ tuyệt tình anh em.

Vừa mới thấy nàng lên khỏi vực

Gã đã cho binh rút thang liền

Thế rồi cho đủ đảo điên

Còn sai khiêng đá lấp liền miệng hang

Đoạn ra lệnh đưa nàng công chúa

Về kinh ngay hội ngộ vua cha (870)

Lại còn giận dỗi bảo là

Gã còn ở lại để mà trừ gian

Sau một buổi lềnh bềnh thu xếp

Gã Lý Thông mới lệnh về triều

Tâu rằng đã trảm xong yêu

Và đem công chúa về triều cho vua

Đúng cái lẽ họa vô đơn chí

Nàng Quỳnh Hoa long thể bất an

Vì không dưng vắng bạn vàng

Vì không dưng chịu đoạn tràng sinh ly (880)

Nỗi uất nọ sầu kia đã khiến

Nàng thốt không ra tiếng đành câm!

Và thế là cuộc hôn nhân

Giữa công chúa với quận công tạm đình

Lại nói chuyện Thạch Sanh hôm đó

Sau khi đưa công chúa lên thang

Tưởng rằng đời sắp sang trang

Ngờ đâu chớp tắt dây thang cuốn rồi

Tiếp theo đó một trời mưa đá

Đổ ầm ập lấp cả đường đi (890)

Thạch Sanh vô kế khả thi

Họa còn một cách là thi gan vàng

Đúng khi ấy Đại Bàng tỉnh dậy

Nhìn chung quanh và thấy kẻ thù

Gã liền mỏ tréo mồm tru

Rồi xông lên mổ quắm như Đại Bàng

Chiến đấu vốn nghề chàng họ Thạch

Bèn vươn rìu lượn lách đông tây

Cuối cùng một nhát rìu bay

Chém đứt phăng cái cổ tày cổ voi. (900)

Đại Bàng tinh thác rồi Thạch vội

Rảo nhanh chân tìm lối thoát thân

Chợt đâu gặp một tù nhân

Nằm trong một cũi sắt gần tắt hơi.

Thạch bèn rảo tới nơi ướm thử

Mới hay là Thái Tử Long Cung

Bị con yêu quái gian hùng

Lừa giam để tống tiền ông bố giàu.

Nên vội nhứt triền mau phá cũi

Để giúp người thoát khỏi lao lung (910)

Bấy giờ Thái Tử Long Cung

Bèn mời mọc Thạch ân công theo về.

Để rồi được Thủy Tề trọng vọng

Hứa mang cho chức trọng quyền cao

Nhưng Thạch chẳng tỏ chẳng hào

Chỉ xin nhận chút Ly Tao cây đàn.

Long Vương khôn giữ chàng ở lại

Bèn tiễn về lại mái nhà xưa

Nơi có túp lều nắng mưa

Và hai linh vị kính thờ Mẹ Cha. (920)

Bấy giờ lũ yêu ma tinh quái

Tinh Đại Bàng rồi lại ta tinh

Vốn dù thác vẫn chưa kinh

Vốn dù thác vẫn còn linh tinh hoài.

Bèn tụ tập nghĩ bài trả đũa

Lẻn vào kinh khoắng của nhà vua

Ngọc, vàng, mã não, san hô

Rồi gieo tang vật đổ thừa Thạch Sanh.

Bấy giờ gã Lý huynh bất nghĩa

Được vua giao xử lý việc này (930)

Nỗi mừng cờ đã đến tay

Nên đem khép tội Sanh mây tử hình.

Trong ngục tối oan tình khó nỗi

Thạch Sanh bèn đem nỗi lòng đau

Phổ lên mấy sợi tơ sầu

“Bổn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay”.

Tiếng đàn khóc những ngày côi cút

Phận nhà nghèo heo hút cháo rau

Lại than cái cuộc bể dâu

“Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”. (940)

Lại tiếc nỗi tình sâu nghĩa biển

Quỳnh Hoa ơi chân thiện mỹ này

Mới vừa Trúc gặp Mai đây

Chưa sum họp đã chia tay sao đành.

Tiếng đàn suốt năm canh trầm bổng

Cao ngàn tầng lại rộng ngàn khơi

Nó lênh đênh cái phận người

Nó hắt hiu cái nghiệp đời lầm than.

Sao thống thiết tiếng đàn trong ngục

Nó nỉ non chín khúc đoạn trường (950)

Vượt qua trăm dặm tiền đường

Rồi len lỏi tận bên giường Quỳnh Hoa.

Tiếng công chúa nghe qua chợt tỉnh

Chợt nhớ ra chính chuyện mình quên

Chuyện mình bị cắp bay lên

Bởi con Tinh Đại Bàng trên chín tầng.

Rồi chuyện gặp ân công họ Thạch

Với mũi tên hiển hách diệt tà

Rồi thì tới chuyện “ Người Ta”

Xông vào huyệt cứu mình ra … rồi … rồi (960)

Ôi ! những chuyện một lời khôn kể

Chỉ biết rằng “ thôi thế thì thôi ”

Một cơn ác mộng tan rồi

Quỳnh Hoa tỉnh dậy nụ cười nở hoa

Chuyện như thế nghĩa là hết chuyện

Nghĩa là nàng tìm đến vua cha

Kể đầu đuôi tự sự và

Thạch Sanh liền được tha ra khỏi tù

Và được thành trượng phu Công Chúa

Với công hầu áo mũ xênh xang (970)

Còn tên họ Lý gian tham

Thì được Phò Mã thả ngay cho về

Chỉ một nỗi đường quê chẳng tới

Vì người ta tha tội nhưng trời

Lại thương thiên võng khôi khôi

Nên bị sét đánh chết tươi giữa đường

Ở hiền thì hương hỏa dài lâu

Thế mới biết đạo trường nhân quả

Ở ác rồi chuyện rồi lâu

“ Sơ nhi bất lậu” ấy câu răn đời (980)

Lại nói về chuyện ngôi Phò Mã

Chẳng bao lâu vua lại băng hà

Và vì công chúa Quỳnh Hoa

Là con độc nhất. Vậy là ngôi vua

Đương nhiên được truyền thừa Phò Mã

Đúng như ngôi giáng hạ sinh thành

Với lòng dân đã quang minh

Để cho trăm họ thái bình Âu ca

Tích xưa kể còn qua đoạn cuối

Ấy là khi cả hội chư hầu (990)

Những người vừa mới không lâu

Đã từng phen “ bước qua cầu tiểu phu ”

Nhưng chẳng được mắt thu lóng liếng

Cho đôi tròng chuyển trắng thành xanh

Bấy giờ nghe tiếng Thạch Sanh

Tự dưng lại được yên lành nối ngôi

Bèn một dạ tức ơi là tức

Bèn một lòng dấy cuộc đao binh

Họp thành một hội đồng minh

Ầm ầm vạn mã thiên binh tiến vào (1000)

Chính nghĩa lại phất cao cờ nghĩa

Khí thế thù ầm ỉ trống thù

Rực trời lửa cháy biên khu

Khiến cho xã tắc bây chừ rung rinh

Chàng họ Thạch với tình yêu lớn

Ghét chiến tranh chỉ chuộng hòa bình

Mặc dù bản lĩnh chiến binh

Vẫn tâm nguyện chữ nhân sinh dĩ hòa

Bèn cùng với Quỳnh Hoa công chúa

Đi đón đầu cơn lũ xâm lăng (1010)

Bằng bằng một khúc đàn tràng

So lên dây vũ dây văn tuyệt vời

Tiếng chi như tiếng cười con trẻ

Tiếng chi như tiếng hé canh sương

Tiếng chi như tiếng yêu thương

Tiếng chi như tiếng Tiên Long ngọt ngào

Tiếng chi như tiếng cao ngất núi.

Tiếng chi như tiếng gọi rất lòng

Tiếng chi tan tản hừng đông

Tiếng chi lừng lẫy cánh đồng hoàng hôn (1020)

Tiếng chi thêm nỗi buồn nhân thế

Tiếng chi vươn cành quế Tâm Linh

Tiếng chi Bát Nhã Tâm Kinh

Tiếng chi dạ tạc phong hiền lung linh.

Ôi! Cái tiếng tình yêu vô lượng

Ẩn bên trong thịnh vượng Tâm Đài

Bi mà hùng một láng lai

Vững mà từ một không hai Việt Thường.

Đẹp như nét Hùng Vương dựng nước

Xinh như hoa Thược Dược hai mùa (1030)

Khéo ôi! Cái tiếng cung tơ

Xôn xao như vạn bài thơ quê mình.

Cái tiếng nói gợi tình trắc ẩn

Nó gọi niềm lay mẫn mênh mông

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.

Cái tiếng nó hòa tan chủng tộc

Lại hòa tan đẳng cấp nhân sinh

Khiến nghe ai cũng nhà mình

Khiến nghe ai cũng là kinh Thúy Kiều. (1040)

Cái tiếng nói của điều lớn nhất

Rằng ai không có Phật trong lòng

Phật là niềm sạch niềm trong

Niềm yêu niềm dấu niềm không hận thù.

Là cái niềm thiên thu tịch mặc

Là cái Tâm tịnh lạc ngã thường

Và tia sáng của vừng dương

Và hương thơm của mười phương trăng rằm.

Ôi! cái tiếng đàn căng vĩ đại

Chở tròn Tâm vô ngại Đại Bi (1050)

Tiếng đàn từ cõi lưu ly

Được Thạch Sanh chở chuyên về trần gian.

Nay giữa chốn xa tràng máu lửa

Như đôi bên sắp sửa tranh hùng

Để cùng vâng dạ để cùng

Chợt tìm ra tiếng nói chung của lòng.

Đi là lẽ Đại Đồng nhân loại

Lẽ tượng sinh tồn tại bên nhau

Lẽ bí bầu lẽ trầu cau

Lẽ muôn xưa lẽ muôn sau vạn đời. (1060)

Tiếng đàn làm vạn người tham chiến

Thoắt đều buông tay kiếm tay cung

Và trong một nỗi niềm chung

Nhìn nhau như thể tay chân ruột rà.

Và như thế nghĩa là cuộc chiến

Cáo chung từ khởi điểm lành thay

Và thế là kể từ đây

Các lân bang sẽ bắt tay họp quần.

Và để mừng mùa xuân hữu nghị

Thạch Sanh bèn dở trí thần thông (1070)

Nhóm lên một bếp lửa hồng

Và bắc lên một nồi đồng tí hon.

Rồi mời cả ba quân tướng sĩ

Thử dùng chơi chút vị Văn Lang

Nồi cơm xới mãi vẫn tràn

Vị cơm càng nếm lại càng hương thơm.

Như Mười Tám Đời Vương vinh hiển

Để ngàn đời có “chuyện đời xưa”

Nằm trên nhịp võng đơn sơ

Con nghe mẹ hát bài thơ Vua Hùng (1080)

Tập SỬ THI này được viết vào ngày 21 tháng 02 năm Kỷ Sửu (tức ngày 17/03/2009)và hoàn tất vào ngày 29 tháng 02 năm Kỷ Sửu. 

( tức ngày 25/03/2009).

Tác giả: Huỳnh Uy Dũng